EBO 3 op komst: de grote lijnen zijn duidelijk. Is jouw bedrijf voorbereid?
Wat verandert er en welke voorbereidingen kan jouw onderneming vandaag al treffen?
De huidige energiebeleidsovereenkomsten lopen eind 2026 af. Vanaf 1 januari 2027 is een nieuwe periode voorzien, met EBO 3 als opvolger.
De Vlaamse overheid heeft ondertussen de eerste ontwerpteksten gepubliceerd. Die zijn nog niet definitief en kunnen dus nog wijzigen. Toch worden de belangrijkste krachtlijnen al zichtbaar: aangepaste rendabiliteitscriteria voor energiebesparende maatregelen, meer flexibiliteit bij investeringen en een blijvende focus op structureel energiebeheer.
Wie zich vandaag al voorbereidt, kan straks sneller en gerichter inspelen op de nieuwe vereisten.
Wat weten we al over EBO 3?
1. Meer bedrijven kunnen onder EBO 3 vallen
Een van de voorgestelde wijzigingen is de verlaging van de instapdrempel van 100 TJ naar 85 TJ gemiddeld jaarlijks finaal energiegebruik. Hierdoor zouden meer energie-intensieve ondernemingen in aanmerking komen voor deelname aan EBO 3.
Voor bedrijven die vandaag net buiten het toepassingsgebied vallen, is het dus interessant om alvast na te gaan of ze onder de nieuwe drempel zouden vallen.
2. Nieuwe rendabiliteitscriteria voor energiebesparende maatregelen
Een belangrijke wijziging heeft betrekking op de beoordeling van rendabele energiebesparende maatregelen.
Volgens de huidige ontwerpteksten zou voortaan een uniforme interne rentevoet (IRR) van minimaal 11% na belastingen als rendabiliteitscriterium gelden.
Ook de berekeningsmethodiek wordt aangepast, met onder andere aandacht voor thematische investeringsaftrek, de levensduur van investeringen, technologie specifieke parameters en vermeden ETS-kosten (inclusief ETS2).
Wat betekent dit concreet?
Ondernemingen kunnen hun bestaande energieplan opnieuw evalueren en bekijken welke maatregelen prioritair zijn, rekening houdend met de rendabiliteitsbeoordeling en hun eigen investeringsplanning.
3. Meer flexibiliteit bij energiebesparingsinvesteringen
Niet elke rendabele energiebesparende maatregel past even goed binnen de investeringsplanning of langetermijnstrategie van een onderneming.
Daarom voorzien de ontwerpteksten onder bepaalde voorwaarden in de mogelijkheid om specifieke maatregelen te vervangen door alternatieve projecten. Zo zouden bedrijven meer ruimte krijgen om investeringen af te stemmen op hun bredere energie- en decarbonisatiestrategie.
Een vervangende maatregel moet wel aan specifieke voorwaarden voldoen. Het kan gaan om een niet-rendabele energie-efficiëntiemaatregel met een gelijke energiebesparing, de uitkoppeling van restwarmte met een gelijke energie-inhoud, of een CO₂-reducerende maatregel of CCUS-project dat minstens een dubbele CO₂-besparing oplevert ten opzichte van de oorspronkelijke maatregel.
De vervangingsmogelijkheid geldt volgens de ontwerpteksten voor rendabele maatregelen met een IRR van minstens 11% en een terugverdientijd van meer dan drie jaar.
Wat betekent dit concreet?
Bedrijven zouden bepaalde rendabele energiebesparingsmaatregelen kunnen vervangen door alternatieve projecten die beter aansluiten bij hun investeringsplanning of decarbonisatiestrategie. Daarbij moet het alternatief voldoen aan de voorgeschreven voorwaarden voor energiebesparing of CO₂-reductie.
De precieze voorwaarden moeten nog definitief worden vastgelegd.
4. Structureel energiebeheer blijft essentieel
Een ander belangrijk aandachtspunt is structureel energiebeheer.
Energieverbruiken in kaart brengen, energieprestaties opvolgen en gerealiseerde besparingen aantonen blijven belangrijke onderdelen van de nieuwe overeenkomst.
De ontwerpteksten voorzien in een verdere invulling van de vereisten rond energiebeheersystemen, waarbij ISO 50001 en de voorgestelde alternatieve aanpak (bijlage 6) relevante aandachtspunten zijn.
Voor bedrijven betekent dit dat het belangrijk blijft om verder te kijken dan een eenmalige energieaudit.
Een goed energiebeheersysteem helpt om:
- Energieverbruiken en belangrijke energieverbruikers systematisch op te volgen.
- Afwijkingen en nieuwe besparingsmogelijkheden sneller te identificeren.
- Energieprestatie-indicatoren (EnPI's) te monitoren.
- De impact van uitgevoerde energiebesparingsmaatregelen aantoonbaar te maken.
- Energie-efficiëntie structureel te verankeren in de bedrijfsvoering.
Wie vandaag al over een goed georganiseerd energiebeheer beschikt, heeft straks een belangrijke voorsprong.
5. Energie-efficentie blijft centraal, met aandacht voor klimaatneutraliteit
Energie-efficiëntie blijft de hoofdfocus van EBO 3. Tegelijk wordt in de ontwerpteksten ook aandacht besteed aan de bredere klimaattransitie van ondernemingen.
Voor VER-bedrijven wordt een klimaatroadmap voorzien, waarin ze hun mogelijkheden voor CO₂-reductie op langere termijn in kaart brengen. Daarbij kunnen onder meer elektrificatie van processen, benutting van restwarmte en de inzet van hernieuwbare energie aan bod komen.
De klimaatroadmap biedt ondernemingen een strategisch langetermijnperspectief, maar houdt op zich geen resultaatsverbintenis in om de daarin opgenomen maatregelen uit te voeren. De concrete verplichtingen binnen EBO blijven gericht op de energie-efficiëntiemaatregelen die in het energieplan worden opgenomen.
Wachten op de definitieve regelgeving? Niet noodzakelijk.
Hoewel nog niet alle details bekend zijn, hoeven ondernemingen niet stil te zitten.
Integendeel: verschillende voorbereidingen zijn vandaag al zinvol, ongeacht de precieze invulling van de definitieve overeenkomst.
Vier stappen die je nu al kunt zetten:
- Breng je energieverbruik in kaart. Welke processen en installaties zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van je verbruik? Beschik je over voldoende betrouwbare meetgegevens?
- Evalueer je bestaande energieplan. Welke maatregelen zijn al uitgevoerd? Welke staan nog gepland? En welke verdienen een nieuwe rendabiliteitsberekening?
- Evalueer je energiebeheersysteem. Beschik je over de juiste processen, verantwoordelijkheden en monitoring om energieprestaties structureel op te volgen?
- Kijk verder dan energie-efficiëntie alleen. Welke projecten kunnen ook bijdragen aan de toekomstige klimaatdoelstellingen van je onderneming?
Door deze stappen vandaag al te zetten, kan je onderneming zich niet alleen voorbereiden op EBO 3, maar ook sneller concrete energiebesparingen realiseren.
Enprove helpt je voorbereiden op EBO 3
De precieze invulling van EBO 3 moet nog definitief bevestigd worden, maar één ding is duidelijk: structureel energiebeheer en een onderbouwde aanpak van energiebesparingen blijven belangrijk.
Bij Enprove volgen we de ontwikkelingen rond EBO 3 op de voet.
We ondersteunen ondernemingen bij het opstellen en actualiseren van energieplannen, het identificeren van rendabele energiebesparingsmaatregelen en het implementeren van energiebeheersystemen.
Met onze energiemonitoringsoftware Enelyzer helpen we bedrijven bovendien om hun energieverbruik inzichtelijk te maken en besparingen structureel op te volgen.
Wil je weten hoe jouw onderneming zich vandaag al kan voorbereiden op EBO 3?
Plan een vrijblijvend gesprek met een van onze energie-experts. We bekijken samen waar jouw onderneming vandaag staat en welke stappen al zinvol zijn.
Deze blog is gebaseerd op de beschikbare ontwerpteksten van EBO 3. De definitieve bepalingen kunnen nog wijzigen!